پرینت

بازار ۶میلیارد دلاری کالای عراق

روابط اقتصادی ایران با همسایگانش همواره رو به افزایش بوده است و توانسته با توانایی‌هایی که دارد، بیش از پیش به مبادلات تجاری و بازرگانی با این کشورها بپردازد.


براساس آمار و اطلاعات، مبادلات تجاری ایران با عراق افزایش یافته است، به‌نحوی‌که در چهار ماه نخست امسال عراق جزو یکی از کشورهایی است که عمده صادرات ایران به آن بوده است. براساس گزارش گمرک، در چهار ماه نخست امسال صادرات ایران به عراق با ۵۷۹۲هزار تن و ارزش ۱۹۳۹میلیون دلار صورت گرفته است.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان و متولیان تجارت خارجی، عراق یکی از کشورهای هدف صادراتی مطلوب ارزیابی می‌شود و با مزیت‌هایی که دارد، می‌تواند تاثیر بسزایی در رشد صادرات داشته باشد، ضمن این‌که عراق نیز دارای ظرفیت‌های بالایی است که ایران می‌تواند از آنها استفاده کند. در این میان نیز خبرها حاکی از این است که بازار عراق زیر پای کالاهای ایرانی است و توانسته ترکیه را تا حدودی از میدان رقابت خارج کند، چرا‌که عراقی‌ها تمایل زیادی به خریدن و مصرف کالاهای ایرانی دارند.

 

 بازار ۶میلیارد دلاری کالای عراق

مسئول امور تجاری عراق در سازمان توسعه تجارت ایران، از صادرات شش‌میلیارد و ۲۵۰‌میلیون دلاری صادرات غیرنفتی ایران به عراق در سال گذشته خبر‌داد و گفت: حجم صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز در این مدت یک‌میلیارد و ۷۰۰‌میلیون دلار بوده است.

مجید قربانی‌فراز با اشاره به این‌که عراق یکی از مهمترین کشورها برای صادرات کالای ایرانی است. اظهار کرد: در بهار امسال یک‌میلیارد و ۴۰۰‌میلیون دلار کالاهای غیر‌نفتی به عراق صادر کردیم که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۱۵‌درصد رشد داشته است.

به گفته وی، کالاهایی که به عراق صادر می‌کنیم شامل محصولات ساختمانی، خودرو، قطعات و مواد غذایی است که امیدواریم با رفع مشکلات پیشروی صادرات در نیمه دوم سال‌۹۲‌، حجم صادرات غیرنفتی رشد چشمگیری پیدا کند.

قربانی فراز با بیان این‌که سازمان توسعه تجارت اقدام‌های بسیاری در راستای تسهیل صادرات ایران به عراق انجام داده است، تصریح کرد: تاکنون ۱۱ سمینار شناخت بازار عراق در ۱۱ استان ازجمله استان‌های ایلام، کردستان، یزد، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، گیلان، مازندران و قم برگزار کرده‌ایم.

مسئول امور تجاری عراق در سازمان توسعه تجارت ایران ادامه داد: هشت سمینار در سال گذشته و سه سمینار هم در سال‌۹۲ در قم، یزد و ایلام برگزار شد.

وی اظهار کرد: تعاملات ما با عراق در قالب صادرات کالاهای غیر نفتی، شرکت در مناقصات و صدور خدمات فنی و مهندسی است و در بحث سرمایه‌گذاری مورد مشترکی با این کشور نداریم.

قربانی‌فراز تصریح کرد: وجود یک‌هزار و ۵۰۰ کیلومتر مرز مشترک با عراق از‌جمله ظرفیت‌های مناسب در راستای تجارت با این کشور است. به گفته وی، اقلیم کردستان عراق با توجه به‌وجود چند بخش مختلف در آن، از مرزهای مهم صادراتی محسوب می‌شود.

 

 آینده روشن ایران و عراق

رئیس اتاق مشترک ایران و عراق گفت: بازار عراق برای ایران از زوایای مختلف اهمیت دارد که البته این اهمیت تعاملات، برای عراق هم با ارزش است.

یحیی آل‌اسحاق در گفت‌وگو با خبرنگار گسترش‌صنعت، عراق را فرصت اقتصادی بزرگی برای ایران دانست و افزود: عراق پس از شرایط جنگ، امکانات مالی مناسبی را به‌دست آورد و به دلیل برنامه‌های توسعه و بازسازی که دارد، یکی از بزرگترین مناطق بزرگ سرمایه‌گذاری دنیا به‌شمار می‌رود.

وی تصریح کرد: براساس مبنا و اصول اقتصاد، همسایگی، ارزان بودن حمل‌ونقل، توانایی‌هایی که در حوزه‌های مختلف داریم و  سابقه دیرینه تاریخی بین ایران و عراق، عوامل موثری هستند که بازار عراق را به یکی از مناسب‌ترین بازارها برای فعالیت‌های اقتصادی ایران تبدیل می‌کند.

آل‌اسحاق با بیان این‌که ایران از لحاظ اقتصادی‌، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی با عراق دارای ابعاد مشترکی است، افزود: تعاملات برای هر دو طرف، برد-برد است؛ یعنی هم عراقی‌ها می‌توانند از تجربیات، امکانات و توانایی‌های ایران که متناسب با شرایط توسعه عراق است، استفاده کنند و هم ایران فرصت خوبی به‌دست می‌آورد.

به گفته رئیس اتاق مشترک ایران و عراق، در حوزه‌های مختلف سرمایه‌گذاری، پروژه‌های عمرانی مسکن، جاده وکارخانه، از تامین نیازها و کالاهای اساسی و جدول کنار خیابان گرفته تا پالایشگاه، امکان کار در عراق وجود دارد.

وی ادامه داد: کالاهای تولیدی در ایران به‌دلیل مطابقت با استاندارهای جهانی و همچنین قیمت مناسب، برای عراقی‌ها جذابیت بالایی دارد که منجر به رغبت دوطرف برای ادامه رابطه می‌شود. آل‌اسحاق گفت: دو کشور در پروژه‌های بزرگ مشترک دیگر مانند نفت و گاز و توسعه میادین و انتقال گاز هم، در سطح جهانی و منطقه‌ای نقش مهمی ایفا می‌کنند.

 رئیس اتاق مشترک ایران و عراق اظهار کرد: علاوه بر مزایایی که ایران و عراق با هم دارند، عراق می‌تواند به‌عنوان یک واسط، مسیر روابط صادراتی و وارداتی ایران با کشورهای عربی مانند سوریه و اردن را فراهم کند.  وی با بیان این‌که در حال حاضر میزان تعاملات تجاری ایران و عراق حدود ۱۱‌میلیارد دلار است، افزود: این رقم می‌تواند به۲۰ تا ۳۰‌میلیارد دلار هم برسد.

آل‌اسحاق با اشاره به این‌که آینده روشنی مقابل دو کشور ایران و عراق وجود دارد، ادامه داد: باید برای رسیدن به حداقل ۲۰میلیارد دلار حجم مبادلات، برنامه عملیاتی داشته باشیم که البته تا ۳۰‌میلیارد دلار هم امکانپذیر خواهد بود.

 

 ایران رقیب ترکیه در عراق

رئیس اتاق مشترک ایران و عراق همچنین از وجود رقبای جدی در سطح جهانی برای بازار عراق خبر داد و افزود: باید تلاش کنیم با رفع مشکلات کنونی و تسهیل در امر صادرات، از دیگر رقبا پیشی بگیریم و شرکت‌های صاحب‌نام و برند ایرانی هم حضور خود را در بازار عراق بیش از پیش فعال کنند.

گفته‌های آل اسحاق در حالی است که ایران توانسته در پی کاهش ارزش ریال، کالاهای خود را به رقیبی جدی برای کالاهای ساخت ترکیه در این منطقه تبدیل کند؛ به‌گونه‌ای‌که روزنامه حریت ترکیه نیز از گرم شدن رقابت بین ایران و ترکیه در بازار کردستان عراق خبر داد و نوشت: در حالی که کاهش ارزش ریال، قیمت کالاهای ایرانی را کاهش داده و موجب افزایش بازار مصرف کالاهای ایرانی در بازار کردستان عراق شده است، رقابت تجاری بین ایران و ترکیه در شمال عراق در حال گرم‌تر شدن است.

در همین زمینه، اسماعیل محمد مدیرکل واردات و صادرات وزارت تجارت اقلیم کردستان عراق هم معتقد است: حجم مبادلات تجاری بین اقلیم کردستان عراق و ایران به‌دلیل کاهش ارزش ریال ایران در مقابل دینار عراق و دلار آمریکا در حال افزایش است.

به گفته وی، با ارزان‌تر شدن کالاهای ایرانی برای خریداران کرد، برآورد شده که حجم مبادلات تجاری دو‌جانبه بین دو طرف تا پایان امسال، دوبرابر شود.

این حجم از افزایش مبادلات دوجانبه، رقابت بین کالاهای ایرانی و ترک را تشدید خواهد کرد، زیرا کالاها و خدمات ترک نیز حضور پررنگی در بازار اقلیم کردستان عراق دارند.

تعداد شرکت‌های ترک فعال در کردستان عراق که در سال ۲۰۰۹ به حدود ۴۸۵ شرکت می‌رسید، امروز به حدود یک‌هزار و ۵۰۰ شرکت رسیده است. مناسبات تجاری کردستان عراق و ترکیه، در سایه روابط نزدیک دو کشور در زمینه انرژی، توسعه زیادی یافته است.

  ۴۰۰شرکت ایرانی در عراق

سید‌عظیم حسینی سرکنسول ایران در اربیل نیز گفت: در حال حاضر، ۴۰۰ شرکت ایرانی در حال فعالیت در کردستان عراق هستند و شرایط برای افزایش تعداد این شرکت‌ها مهیاست. وی در‌خصوص رقابت کالاهای ایرانی و ترک در بازار کردستان عراق، اظهار کرد: این رقابت محدود به سطح «کالاهاست»، نه «کشورها». عظیمی افزود: گاهی اوقات حتی شرکت‌های مختلفی از یک کشور با هم رقابت می‌کنند که این امری عادی است.

در این میان عراقی‌ها نیز معتقدند که هدف ایران تسلط یافتن بر بازار کردستان عراق است و می‌خواهد از نظر اقتصادی رشد یابد، چراکه این کشور در حال رقابت با بازیگران منطقه‌ای و به‌خصوص ترکیه است.

 آنها معتقدند ایران می‌خواهد بر اقلیم کردستان و حتی کل بازار عراق کنترل داشته باشد تا بتواند در عرصه سیاسی، عراق و کردستان حرفی برای گفتن داشته باشد. براین اساس، لوازم‌خانگی، قطعات خودرو، تجهیزات الکترونیک، مصالح ساختمانی، منسوجات و مواد غذایی از کالاهایی هستند که مردم کردستان عراق از ایران خریداری می‌کنند.

 لازم به ذکر است، روابط اقتصادی ایران و عراق پس از امضای قرارداد صدور گاز ایران به عراق در ۲۲ جولای، وارد مرحله جدیدی شده است؛ ضمن این‌که گاز ایران از طریق خط لوله‌ای که احداث آن در دو ماه آینده به اتمام می‌رسد، به عراق صادر خواهد شد.‌ این در حالی است که عراق برای تولید برق به گاز ایران نیاز دارد.

حسینی با اشاره به این‌که ایران طرح‌هایی برای ساخت پالایشگاه در عراق دارد، افزود: قراردادهای نفتی بعد جدیدی به روابط دو کشور خواهد بخشید.

 

 صادرات ۲برابر می‌شود

مدیرکل واردات و صادرات اقلیم کردستان عراق همچنین از افزایش صادرات کالاهای ایرانی به این اقلیم خبر داد و گفت: پیش‌بینی می‌شود، حجم صادرات کالاهای ایرانی به اقلیم کردستان عراق به دو برابر افزایش یابد.

اسماعیل محمد به خبرگزاری آناتولی ترکیه گفت: با توجه به این‌که کالاهای ایرانی ارزان‌تر از دیگر کالاها هستند و مورد استقبال عراقی‌ها نیز قرار گرفته‌اند، پیش‌بینی می‌شود، حجم تبادلات تجاری ایران و اقلیم کردستان عراق تا پایان امسال به بیش از پنج‌میلیارد دلار افزایش یابد.

 

منبع: سازمان توسعه تجارت ایران